Osmanlı dönemi yapıları konusunda katıldığı araştırmalarla, uluslararası sergilerde takdir toplayan rölöveleriyle ve Cumhuriyet’in ilk yıllarında mimarlığa yapmış olduğu büyük katkılarla adından bahsettiren Sedat Çetintaş, 1889 yılında Malatya’nın Arapgir ilçesinde doğmuştur. Sanayi-i Nefise Mektebi ya da diğer adıyla Güzel Sanatlar Akademisi Mimarlık bölümünden yüksek bir dereceyle, 1918 yılında mezun olmuştur. Sedat Çetintaş’ın, Birinci Dünya Savaşı yıllarından sonra, Bursa Belediyesi’nin Fen İşleri Dairesi’nde restoratör mimar olarak çalışmaya başladığı yıllarda Osmanlı Eserleriyle alakalı çalışmalar yapmaya başladığını görmekteyiz.

Siyasete ve eski eserlerin korunması konusuna yaklaşımları sebebiyle Sedat Çetintaş’ın, İstanbul’un şehir planlaması ve şehirleşme problemlerine dair çözümler içeren bazı yazıları mevcuttur. Şehirleşme ile birlikte gelen, eski mimari eserlere karşı sürdürülen tahribat faaliyetlerine karşı göstermiş olduğu çalışmalar, Milli Eğitim Bakanlığı Kültür Bölümünde çalıştığı yıllarda da sürmüştür. Sedat Çetintaş’ın rölöve çizimindeki başarısı, 1932 yılında, Şehzadebaşı Camii’ye ait çizimlerinin, Chicago’da yapılan sergide sergilenmesine sebep olmuştur. Eski Eserleri ve Anıtları Koruma Heyeti’nin kurulmasında büyük katıları olan Çetintaş’ı; mimari alanda yapmış olduğu Bursa Erken Dönem Osmanlı Yapıları, İbrahimpaşa Sarayı(1940), Mimar Sinan’ın eserleri(Şehzadebaşı Camii, 1942), Sivas Darüşşifahanesi(1953) gibi çalışmaları saymamız mümkündür. Uluslararası alanda Milletlerarası Müsteşrikler Kongresi’ne de katılımda bulunmuş ve çizmiş olduğu rölövelerle eski eserlerin korunmasına ve Doğu kültürlerine dikkati çekmiştir.
Arkeolojik alanda Sivas Darüşşifası araştırmasına, Albert Gabriel’in çalışmalarına ek düzenlemeler getirerek katılmış ve 1220’li yıllarda da Selçuklu Döneminde tıp çalışmalarının sürdürüldüğü konusunda buluntular elde edilmiştir. Bu açıdan hem yurt içinde hem de uluslararası bilim camiasına Türk Kültürü hakkında mimari kanıtlar bulunarak, bu kavramın yayılmasına katkı sağlamıştır.
Başlıca eserleri:
- “Yetim İstanbul” (Makale), İkdam Dergisi, İstanbul (1922)
- Saray ve Kervansaraylarımız Arasında İbrahimpaşa Sarayı (1939)
- Türk Mimari Anıtları-Osmanlı Devri Bursa’da Murad 1 ve Bayezid 1” Binalar (1951)
- Sivas Darüşşifası (1953)
- Yeşil Cami ve Benzerleri Cami Değildir (1958)
İlgili Kaynakçalar:
Sedat Çetintaş’ın hayatı ve çalışmalarına dair kaynak olarak aldığımız ve göz atabileceğiniz kitap ve makaleler:
- Ayla Ödekan, “Yazıları ve Rölöveleriyle Sedat Çetintaş” İTÜ Yayınevi, İstanbul 2004
- Erdem Yücel, Çetintaş, Sedat, İstanbul Ansiklopedisi, C. 2, s. 491,
Kültür Bakanlığı ve Tarih Vakfı Ortak Yayını, İstanbul 1994 - İsmail Dervişoğlu, “Hayatı ve eserleriyle Sedat Çetintaş”, İstanbul ve Mimari Yazıları, Türk Tarih Kurumu Yayınları, Ankara 2011
- Turhan UYAROĞLU, “Kaybettiğimiz kıymetler: Sedat Çetintaş, İdealist bir eski eserci” (Makale) 1965

