Tez çalışmasında, İzmir Nif (Olympos) Dağı ve çevresi olarak belirtilen, İzmir ili Kemalpaşa ve Torbalı ilçeleri sınırları içinde kalan bölgede tespit edilen, yaklaşık M.Ö. 4.- M.S. 3. yüzyıllara tarihlendirilen tümülüs konumlarının ve mimari özelliklerinin Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) araçlarıyla kaydedilmesi konu alınmıştır. Bu çalışmanın başlıca amacı, tümülüslerin modern arkeo-enformatik yöntemlerle belirlenmesi ve belgelenmesidir.
Bu belgeleme çalışmasıyla derlenen veri setleri, tezin odaklandığı arkeolojik ve teknik sorulara cevaplar bulmak amacıyla analiz edilmiştir. Peyzaj Arkeolojisi (Landscape Archaeology) yaklaşımıyla tümülüslerin, kullanıldıkları döneme göre insan, çevre ve kültür ilişkileri açıklanmaya çalışılmıştır. Bu açıklamayı daha nesnel ve ölçülebilir verilerle temellendirmek için araştırma bölgesindeki antik ulaşım ağı analiz edilmiştir. Tümülüslerin ve çevresindeki ulaşım ağının ilişkisini anlamak amacıyla konumsal analizler yapılarak, Antik ve Tarihi kaynaklar ile arkeolojik (tahkimatlar, yerleşmeler, işlikler, antik yol kalıntıları) konumları üzerinden karşılaştırmalar yapılmıştır. Konumsal analizlerin tutarlılığının arttırılabilmesi için, topografi, jeoloji, hidroloji ve paleoklimatoloji altlık verileri kullanılmıştır. Tümülüslere ilişkin kısıtlı verilerden, en verimli ölçüde bilgi toplamaya yönelik yöntemler araştırılmıştır. Bu yöntemlerde kullanılan araç ve materyallerin, daha geniş kapsamlı çalışmalara uyarlanabilecek şekilde açıklanmasına özen gösterilmiştir.
Analizler sonucunda araştırma bölgesindeki tümülüs konumlarının birbirileriyle ve çevrelerindeki yol ağıyla yakından bağlantılı olduğu anlaşılmıştır. Tümülüsler, bölgenin sosyo-kültürel ve ekonomik gelişmelerini yansıtmakta ve daha küçük mülkiyet alanlarının tespit edilebilmesine yardımcı olabilmektedir.
Çalışmanın bir diğer amacı, karar verici kurumların planlama süreçlerine destek olabilecek örnek bir veri yönetim modeli sunabilmektir. Tümülüsler gibi taşınmaz kültürel miras unsurlarının korunabilmesi için, modern tekniklerle belgeleme yapabilmek kadar bu belgelenen verinin, ilgili kurumlara entegre olabilecek bir yapıya kavuşturulması gerekmektedir.
Ulusal Tez Merkezi sitesindeki tam metin için -> TIKLAYIN!
